GROENE NGO’S LUIDEN DE NOODKLOK OVER DE TOEKOMST VAN SURINAME

Het Surinaamse bos staat zwaar onder druk door ongecontroleerde goudwinning, houtkap en de nieuwe risico's van grootschalige landbouw. Tijdens een urgente informatiesessie van Het Groene NGO Collectief Suriname werd duidelijk gemaakt dat bosbescherming niet uitsluitend een milieuvraagstuk is, maar ook gaat over onze economie, volksgezondheid en de rechten van gemeenschappen.

In zijn betoog gaf Rudi van Kanten, directeur van Tropenbos Suriname aan, dat Suriname met een bosbedekking van ruim 90 procent een van de groenste landen ter wereld is. Dit strategische voordeel staat echter zwaar onder druk door een opeenstapeling van destructieve activiteiten, variërend van ongecontroleerde goudwinning en illegale houtkap tot wildlife-trafficking en aanverwante criminaliteit. Het collectief benadrukt dat echte duurzame ontwikkeling vraagt om een zorgvuldige afweging, waarbij de waarde van het bos niet langer puur wordt afgemeten aan de opbrengst van houtkap, maar aan vitale ecosysteemdiensten zoals koolstofopslag, waterregulering en internationale klimaatfinanciering.

Ecologisch omslagpunt en het gevaar van bosbranden

Van Kanten, waarschuwde indringend voor de ecologische risico's van de huidige ontwikkelingen. Naast de bestaande dreigingen doemen er nieuwe gevaren op, met name door plannen voor grootschalige landbouwontwikkeling ten koste van primair oerwoud. "Ontbossing ontregelt de lokale waterhuishouding drastisch. Het leidt tot uitdroging van ecosystemen, waardoor de vegetatie uiterst brandbaar wordt," legde Van Kanten uit. Hij wees erop dat Suriname sinds de jaren 60 nauwelijks grote bosbranden heeft gekend en dat het land totaal niet is uitgerust of voorbereid om grootschalige bosbranden te bestrijden. "We moeten er absoluut voor waken dat menselijke activiteiten leiden tot een ecologisch omslagpunt, waardoor het bos zijn natuurlijke veerkracht definitief verliest. Het is in alle opzichten beter en veiliger om ons bos te laten staan."

Het funeste gedoogbeleid en de kwikkwestie

Milieuwetenschapper Christiaan Max Huisden legde de vinger op de zere plek en hekelde het aanhoudende gedoogbeleid van de overheid. Hij memoreerde dat er tien jaar geleden, tijdens de ondertekening van het internationale Minamata-verdrag, al concrete waarschuwingen zijn afgegeven over de desastreuze gevolgen van kwikvervuiling. "We, zien we dat de import en het inefficiënte gebruik van kwik op gigantische schaal is toegenomen. De prijs die we hiervoor betalen is niet in geld uit te drukken; het is de gezondheid van onze bevolking," aldus Huisden. Hij waarschuwde voor schade die men generaties lang nog zal voelen. "Als wij de gevolgen nu niet direct merken, dan zijn het onze kinderen en kleinkinderen die met de neurologische en fysieke achterstanden worden geboren. Met wie gaan we dit land in de toekomst nog ontwikkelen als we die menselijke kennis en gezondheid nu vernietigen?"

Juridische vraagtekens rondom de komst van mennonieten

Een brandend actueel thema binnen de sessie was de kwestie rondom de mogelijke komst van grootschalige agrarische groepen, zoals de mennonieten. Jurist Angela Griffith en deskundige Rudi van Dijk zetten grote vraagtekens bij de rechtmatigheid van de procedures tot nu toe. Alles begon destijds met een toestemmingsbrief van de minister van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking (BIBIS) voor de migratie van 50 tot 100 gezinnen.

"In welke mate is een minister van Buitenlandse Zaken überhaupt bevoegd om toestemming te geven voor de grootschalige migratie van een specifieke, gesloten groep? Is er wel ruggespraak geweest met ministeries die hier wél over gaan, zoals Binnenlandse Zaken?" vroeg de inleiding zich openlijk af. Rudi van Dijk uitte daarbij scherpe kritiek op het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV), dat nu een faciliterende rol lijkt te spelen bij de mogelijke uitgifte van maar liefst 34.000 hectare grond aan deze buitenlandse groep. "Waarom wordt deze ruimte gefaciliteerd voor een gesloten buitenlandse groepering, terwijl Surinaamse ondernemers dagelijks keihard moeten hosselen en vechten om een klein stukje terrein te bijeen te krijgen? Niet 34.000 hectare!" Van Dijk eiste dat de overheid de wet handhaaft en kijkt naar loonvorming en condities: "Laten we de dingen zuiver benoemen zonder onvriendelijk te zijn: de overheid moet zich simpelweg aan haar eigen regels en wetten houden."

Oproep tot transparantie en petitie

Het Groene NGO Collectief Suriname benadrukte dat hun rol primair ligt in het creëren van bewustwording en het aandragen van wetenschappelijk onderbouwde alternatieve, groene pijlers voor nationale ontwikkeling. Zij willen het misverstand wegnemen dat groene organisaties tegen vooruitgang zijn. "Wij willen de harde feiten presenteren zodat de samenleving en de overheid de juiste keuzes kunnen maken," klonk het resoluut.

De grensoverschrijdende milieuproblemen in het Amazonegebied zoals illegale goudwinning, mensensmokkel, drugshandel en de dreiging van onbeheersbare bosbranden kunnen niet door individuele organisaties worden opgelost. Daarvoor is krachtig, transparant en rechtvaardig overheidstoezicht nodig. Het collectief roept de Surinaamse samenleving daarom op, om massaal een petitie te tekenen. Hiermee willen de organisaties de regering dwingen om de situatie in de Surinaamse bossen onmiddellijk serieus te nemen, leiderschap te tonen en volledige transparantie te geven in de kwestie rondom de mennonieten.