NAKS presenteert Iconenkalender 2027

De culturele vereniging NAKS heeft vrijdagavond de tiende editie van de NAKS Iconenkalender gepresenteerd. Met de uitgave van de kalender voor 2027 brengt de organisatie opnieuw twaalf Surinamers in beeld die zich op bijzondere wijze verdienstelijk hebben gemaakt voor de samenleving. Kantonrechter en mensenrechtenverdediger Lydia Ravenberg en vakbondsleider Fred Derby komen voor in de editie van 2027 alsook Hermes Libretto, de eerste districtscommissaris van Sipaliwini, Ifna Vrede, de eerste vrouwelijke Marron-bestuursambtenaar in het binnenland, en onderwijsdeskundige Margo Kramp. Verder staan Eddy Jharap, eerste directeur van Staatsolie, cultuurdrager Elly Puperhart, beeldend kunstenaar Erwin de Vries, schrijver en dichter Gerrit Barron, beeldend kunstenaar Paul Woei, schrijfster Astrid Roemer en zangeres Wilma Plet op de kalender. De twaalf iconen ontvangen de onderscheiding ‘Grani fiti yu bikasi yu gi Sranan grani’, als erkenning voor hun verdiensten voor Suriname.

De NAKS Iconenkalender is tweetalig opgesteld in het Nederlands en Sranantongo. Bij iedere maand staat bovendien een inspirerende Surinaamse odo (spreekwoord). Sinds de start van het project in 2018 zijn inmiddels 120 Surinaamse iconen geëerd. Het initiatief heeft als doel de bijdrage van Surinaamse rolmodellen aan de geschiedenis, cultuur, het onderwijs en de maatschappelijke ontwikkeling vast te leggen en door te geven aan volgende generaties. Waar de eerste edities voornamelijk gericht waren op Afro-Surinaamse iconen, heeft NAKS het project vanaf de vijfde editie opengesteld voor alle bevolkingsgroepen in Suriname. Volgens de organisatie is het belangrijk dat de kalender een afspiegeling vormt van de diversiteit van de Surinaamse samenleving.

De  voorzitter van de Organisatie voor Gemeenschapswerk NAKS in Suriname  Siegmien Staphorst benadrukt dat het project verder gaat dan het uitbrengen van een kalender. Achter de verhalen van de twaalf iconen gaat uitgebreid onderzoek schuil. De verzamelde informatie wordt gedocumenteerd en gedigitaliseerd, zodat ook toekomstige generaties toegang blijven houden tot de levensverhalen en verdiensten van deze personen. De organisatie beschikt daarnaast over een documentatiecentrum waar het verzamelde materiaal kan worden geraadpleegd. Om vooral jongeren beter te bereiken, werkt NAKS ook aan kortere versies van de documentaires die traditioneel bij het project worden vertoond. Deze filmpjes zullen via sociale media worden verspreid, zodat de verhalen aansluiten bij de mediakanalen die jongeren veelvuldig gebruiken. De banners van de iconen worden bovendien tijdens nationale en culturele hoogtijdagen ingezet.

Een belangrijk onderdeel van de jubileumeditie is de scholierenexpositie, die van 16 tot en met 27 november 2026 gedurende tien dagen op het terrein van NAKS wordt gehouden. De organisatie verwacht ongeveer 800 scholieren te bereiken. Tijdens de tentoonstelling maken leerlingen op een educatieve en interactieve manier kennis met de twaalf Surinaamse iconen en hun bijzondere bijdragen aan de samenleving. Aan de hand van documentaires, informatieve banners en lesbrieven krijgen de scholieren inzicht in de levensverhalen, prestaties en maatschappelijke betekenis van de geëerde personen. NAKS wil hiermee vooral jongeren bewustmaken van de Surinaamse geschiedenis en hen laten kennismaken met rolmodellen uit hun eigen samenleving. Staphorst geeft aan dat de belangstelling vanuit scholen groot is, maar dat financiële beperkingen het bereik van het project bemoeilijken. Voor het organiseren van een centrale tentoonstelling zijn onder meer vervoerskosten, versnaperingen en educatief materiaal nodig. Veel scholen kunnen de kosten voor vervoer niet zelfstandig dragen. Volgens haar ontvangt NAKS onvoldoende financiële ondersteuning vanuit de overheid. Zij doet daarom een beroep op bedrijven, organisaties en particulieren om het initiatief te ondersteunen, zodat meer scholieren toegang krijgen tot deze educatieve activiteiten. Volgens Staphorst is het belangrijk dat jongeren niet alleen buitenlandse rolmodellen leren kennen, maar ook weten welke Surinamers een betekenisvolle bijdrage aan hun eigen land hebben geleverd. De verhalen van de iconen laten zien dat integriteit, doorzettingsvermogen en maatschappelijke betrokkenheid belangrijke eigenschappen zijn waarmee mensen een blijvende bijdrage kunnen leveren aan de samenleving.

Een van de personen die dit jaar op de kalender prijkt, is jurist, kantonrechter en mensenrechtenverdediger Lydia Ravenberg. Zij noemt de erkenning een bijzonder moment, omdat het voor haar bevestigt dat haar jarenlange inzet niet alleen persoonlijk betekenisvol is geweest, maar ook door de Surinaamse samenleving wordt gewaardeerd. De normen en waarden die zij van haar moeder en grootmoeders heeft meegekregen, waaronder zorgzaamheid, vormen volgens haar een belangrijke basis voor haar maatschappelijke betrokkenheid. Ook de overleden vakbondsleider Fred Derby is opgenomen in de nieuwe editie. Zijn zoon, Vincent Derby, spreekt van een bijzonder moment en noemt het initiatief van NAKS een waardevol eerbetoon aan zijn vader en de andere geëerde iconen. Van zijn vader heeft hij vooral eerlijkheid en een sterke afkeer van onrecht meegekregen. Aan jongeren die de tentoonstelling bezoeken, geeft hij mee dat zij vooral diens doorzettingsvermogen, standvastigheid en maatschappelijke betrokkenheid als voorbeeld moeten nemen.

De kalender voor 2027 is verkrijgbaar voor SRD 500 bij Boekhandel VACO, Readytex en de administratie van NAKS. Met de nieuwe uitgave en de scholierenexpositie wil de organisatie de verhalen van Surinaamse rolmodellen blijvend onder de aandacht brengen en vooral bij jongeren meer bewustzijn creëren over de mensen die hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van hun land.